02 تیر 1399

آسیب‌های کیسه های زلالی

 

بورسیت‌ها کیسه‌های کوچک پر از مایعی هستند که عمل آن‌ها کاهش اصطکاک و توزیع فشار است.

 

آن‌ها را می‌توان بین استخوان و وتر، بین دو وتر یا بین استخوان یا وتر و پوست روی آن یافت. همواره تعدادی کیسه زلالی در اطراف زانو، پا، شانه و بازو وجود دارد و برخی از آن‌ها با مفاصل مجاور ارتباط دارند. به عنوان مثال کیسه زلالی ناحیه خلف زانو (رکبی، کیست بیکر یا کیست نیم غشایی دوقلویی) با مفصل زانو پیوند دارد.

 

همچنین کیسه زلالی زیر عضله سوئز خاصره‌ای ممکن است با مفصل ران مرتبط باشد. کیسه‌های زلالی متکامل را می‌توان در مناطقی که در معرض تکرار حرکت، اصطکاک یا فشار قرار دارند یافت مانند آن‌هایی که روی برآمدگی‌های استخوانی قرار دارند.

 

دو حالت برای کیسه زلالی پیش می‌آید که یکی التهاب و دیگری ضرب خوردگی توأم با خون‌ریزی است.

 

  • التهاب کیسه زلالی (بورسیت)

 

 

التهاب کیسه زلالی با توجه به علل بروز آن به انواع اصطکاکی‌، شیمیایی، عفونی قابل تقسیم است. این امر ممکن است به طور مستقل یه به عنوان بخشی از یک التهاب عمومی یا بیماری عفونی مانند رماتیسم‌ مفصلی یا سل‌استخوانی بروز کند.

 

  • بورسیت اصطکاکی:

 

این حالت هنگامی اتفاق می‌افتد که یک وتر (مثلا آشیل) مکررا روی کیسه زلالی حرکت کند. تحریک های مکانیکی موجب التهاب می‌شود که این امر به نوبه خود باعث ترشح مایع به داخل کیسه شده، به تورم حساسیت منجر می‌شود. هنگام معاینه کیسه زلالی، چنانچه التهاب شدید وجود داشته باشد افزایش و کاهش مایع آن محسوس است به ویژه اگر کیسه سطحی باشد پوست روی آن سرخ و گرم می‌شود.

 

موضع

 

بورسیت اصطکاکی در ورزشکارانی پیدا می‌شود که حرکت‌های تکراری انجام می‌دهند. مانند بازیکنان تنیس و دوندگانی که در یک طرف جاده تمرین می‌کنند. این حالت اغلب کیسه‌های شانه، بازو، ران، زانو و اطراف پاشنه را گرفتار می‌سازد.

 

درمان

 

ورزشکار یا پزشک‌یار باید نسبت به موارد زیر اقدام کند:

 

– تا رفع کامل درد به استراحت توجه داشته باشد.

– موضع آسیب دیده را در معرض سرما قرار دهد.

– برای فشردن کیسه زلالی از باند استفاده کند.

– کلیه فشارهای خارجی را از روی کیست زلالی بردارد مثلا با استفاده از تکه پلاستیکی که مرکز آن سوراخ باشد.

– پس از ۲۴ ساعت اولیه، از گرمای موضعی و نگهدارنده گرما استفاده کند.

– چنانچه درد باقی بماند یا تشدید شود یا تورم باقی افزایش یاید با پزشک مشورت کند.

پزشک می‌تواند یکی از اعمال زیر را انجام دهد:

– خارج ساختن مایع کیسه، برخی مواقع این عمل را توأم با فشردن کیسه انجام می‌دهند

– تحویز استراحت

تزریق موضعی استروئید

– خارج ساختن کیسه زلالی به‌وسیله جراحی، گاهی اوقات که استخوان زیر کیسه عامل بورسیت است برداشتن آن ضرورت دارد.

– چنانچه از نظر تشخیص شک و تریدی وجود داشته باشد ممکن است رادیوگرافی از کیسه زلالی (بورسوگرافی) یا انجام بورس‌اسکوپی (معاینه کیسه زلالی با استفاده از آرتروسکوپ) ضروری باشد.

 

۲) بورسیت شیمیایی:

 

 

بورسیت شیمیایی بر اثر مواد تشکیل شده در نتیجه التهاب یا تخریب وتر بوجود می‌آید و باید در مراحل اولیه و به وسیله پزشک درمان شود. علائم و شواهد مشابه همان مواردی است که در بالا ذکر شد. ممکن است پزشک ابتدا نسبت به خشکاندن کیسه زلالی اقدام و استروئید تزریق کند اما چنانچه علائم باقی بماند انجام جراحی ضروری خواهد بود.

 

بورسیت شیمیایی را عموما می‌توان در ورزشکاران ۳۰ ساله یا مسن تر که چندین سال در رشته‌های ورزشی راکتی یا پرتابی فعالیت داشته‌اند مشاهده کرد. این حالت مکرر کیسه زلالی بالای وتر فوق خاری در شانه را تحت تاثیر قرار می‌دهد و این ممکن است بر اثر رسوب کلسیم ناشی از کشیده شدن وتر به کیسه زلالی تشدید شود.

 

در برخی موارد التهاب کیسه زلالی ثانویه است و نقرس کاذب نامیده می‌شود.

 

  • بورسیت عفونی:

 

بورسیت عفونی بوسیله باکتری ایجاد می‌شود این باکتری از طریق جریان خون یا توسط عوامل محیطی ناشی از صدمه پوست مانند خراشیدگی یا زخم وارد کیسه زلالی می‌شود. کیسه‌های زلالی سطحی‌تر اطراف بازو و زانو همواره در معرض ابتلا قرار دارند. ورزشکاران میدانی و بازیکنان فوتبال که نوعا در معرض بروز خطر خراشیدگی عفونی هستند بیشترین آسیب را دارند به ندرت ممکن است پس از آسپیراسیون، التهاب کیسه زلالی اتفاق بیفتد.

 

علائم و تشخیص

 

التهاب عفونی کیسه زلالی با موارد زیر توأم خواهد بود:

 

– درد و حساسیت بارز و مشخص

– تورم و سرخی آشکار در موضع مصدوم

– تغییر در استخوان که بوسیله رادیوگرافی و پس از رفع عفونت مشخص می‌شود.

 

هنگامی که تحریکات مکانیکی عامل ایجاد عارضه باشند علائم به سرخ زیر خواهند بود:

 

– تورم

– افزایش حرارت در موضع

– سرخی (قرمز شدن)

– حساسیت

 

درمان

 

زمانی که احتمال التهاب عفونی کیسه زلالی وجود دارد ورزشکار یا پزشک‌یار باید به موارد زیر عمل کند:


– فراهم کردن امکان استراحت و حذف فشار از روی موضع

– شستن و تمیز نگه داشتن پوست با استفازه از آب و صابون فراوان

– مشورت هرچه سریعتر با پزشک


پزشک ممکن است اقدام‌های زیر را انجام دهد:


– هنگامی که عفونت در جریان خون وجود داشته باشد باید علت اصلی مرتفع گردد.

– تجویز آنتی بیوتیک

– خشکاندن کیسه زلالی عفونت

– در صورت امکان به کار گیری فشار و حمایت عضو به مدت چند روز

– جراحی در صورت برطرف نشدن عفونت

 

خون ریزی در کیسه زلالی (هموبورسا)

 

 

علت عادی خون ریزی در کیسه زلالی تصامدی مستقیم از قبیل افتادن هست. این حالت همچنین ممکن است به طور غیر مستقیم و در اثر پارگی وتر یا خون ریزی مفصلی در مواردی که کیسه زلالی به مفصل مرتبط است رخ دهد. خون داخل کیسه زلالی موجب تحریک شیمیایی می‌شود و اگر به قدر کافی شدید باشد ممکن است موجب لخته شدن خون و چسبندگی بافت پیوندی و از بین رفتن آن شود. چنانچه این امر واقع شود التهاب مزمن را به همراه خواهد داشت.

 

موضع

 

این عارضه به طور پیاپی در ورزشکارانی اتفاق می‌افتد که رسته ورزشی آنان برخورد با سطح یا چیزی سخت را ایجاب می‌کند مانند هندبال و والیبال. صرف نظر از موارد مربوط به دست‌ها، کیسه های زلالی اطراف زانو، برجستگی بزرگ استخوان ران‌‌، بازو و بالای وتر فوق خاری هم در معرض ابتلا به این عارضه هستند.

 

علائم و تشخیص

 

این آسیب در موارد حاد دارای علائم و نشانه‌های زیر است:


– تورم کیسه بدلیل پر شدن از خون

– حساسیت شدید

– درد و نقص در عملکرد ناحیه مصدوم

– قرمز شدن و تخریب پوست در برخی مواقع

 

درمان

 

هنگامی که هموبورسا اتفاق می‌افتد ورزشکار یا پزشک‌یار باید به موارد زیر عمل کند:

 

– برای وارد کردن فشار از بانداژ استفاده کند.

– به منظور پیشگیری از خون ریزی ناحیه مصدوم را سرد کند.

– بخش آسیب دیده را استراحت دهد.


پزشک می‌تواند اقدامهای زیر را انجام دهد:


– به‌وسیله اسپراسیون، مایع میسه زلالی را بیرون بکشد.

– به‌وسیله بانداژ کردن فشار وارد کند و در صورت امکان از گچ گرفتن بهره بگیرد.

 

برگشت به بالا